История Византийской империи. Том 1

1 Dahn. Procopius v. Caesarea. Berlin, 1865; Die hi. Justinien et la civilisation Byzantine au VI siecle. Paris, 1901; Панченко Б. А. О Тайной истории Прокопия. СПб., 1897; Holmes. The age of Justinian and Theodora. II. P. 605.

2 Dahn. Procopius v. Caesarea. Emleitung. S. 10.

Сноски к главе II

1 Cod. Just. 1, 27; I. I.

2 Cassiodori Variae VIII, I; Auctorum antiquissimorum. XII. 231.

3 Cod. Justin. I. Tit. 27.

4 Diehl. L'Afrique Byzantine. 10–11.

5 De bello Goth. 2. P. 13.

6 De bello Gothico. 1. C. 8. P. 39.

7 De bello Goth  11. 6. P. 168.

8 De bello Goth. 11. 6. P. 171: Ημείς,, δε Γότ3οις Βρεταννίν δλην συγχωροϋμεν εχειν, μείζω το παρά πολύ Σικελίας ούσαν και 'Ρωμαίων κατήκοον το ανέκαθεν γεγενημένην.

9 Главный источник: Procopius. De bello Goth. 11, 28; Hartmann. Gesch. Italiens im Mittelalter. Gotha., 1897. I. S. 286. В примечаниях к тексту—подробные указания литературы.

10 De bellp Goth. 11, 29. P. 266: Επειδή τε οι πρέσβεις εκ 'Ραβέννης προς αυτόν ΐκοντο, γράμμασιν οικείοις έπιρρώσαι τάς ξυνδήκας ήκιστα ηδελεν.

11 De bello Goth. 11, 29. P. 268: βασιλέα της εσπερίας Βελισάριον ανειπεΐν έγνωσαν.

12 De bello Goth. I, 24. P. 114.

13 Procopii. De bello Goth. III. 12. P. 325.

14 Procop. III. 6, 9–13. P. 301, 312, 327.

15 Hartmann. I. S. 405. Anm. 4; ср.: Прокопий. De bello Gothico. II. C. 20.

16 Hist. Arc. 18. P. 106.

17 Pauli Diaconi. II. C. 5; жалоба обращена к имп. Юстину II и его супруге Софии.

18 Zachariae a Lingenthal. lustiniani novellae Constitutiones; Bibl. Teu-bneriana. CLXIV. P. 354. A. 554.

19 Pragmat. C. XI: «lura vel leges Codicibus nostris insertas, quas in Italiam dudum misimus, obtinere sancimus… ut una deo volente facta republica legum etiam nostrarum ubique prolatetur auctoritas».

20 Hartmann. Untersuchungen zur Gesch. der byzantin. Verwaltung. Leipzig, 1889. S. 46, 150.

21 Nov. 128., C. 16.

22 Diehl. Etudes sur l'administr. byzantine dans I'Exarchat de Ravenne. P. 43–46.

23 Hartmann. Untersuchungen zur Gesch. der byzantin. Verwaltung in Italien. S. 86, 87, 169.

24 Vita Constant. 1. 8. II. 19; De laud. Const. C. 16.

25 Diehl. lustinien et la civilisation Byzantine. P. 131.

Сноски к главе III

1 О немецких народностях на Дунае: Zeuss. Die Deutschen und die Nach-barstamme; Mullenhof. Deutsche Altertumskunde. 2-er Band. Berlin, 1887. S. 101–103. Сочинение снабжено древними картами.

2 lordanis. Getica. Ed. Mommsen; Monum. Germaniae. V. P. 63: «Sclaveni a civitate Novictunense et laco qui appellatur Mursiano usque ad Danastrum et in boream Viscla tenus commorantur—Antes vero—a Danastro extenduntur usque ad Danaprum»; Zeuss. Die Deutschen. S. 594; Mtillenhof. 11, 94.

3 Niederle. Slovanske Starozitnosti. I. Praha, 1903. 192–193.

4 Mtillenhof. Deutsche Altertumskunde. II. S. 379–384; Radonic. Глас. 1901. С. 204.

5 De В. G. III. 40. P. 450.

6 Ibid. P. 451.

7 Niederle. III. 192–193.

8 Hist. arc. C. 18.

9 Procopii. De B. Gothico. III. C. 35. P. 430, 15.Ibid. C. 38. P. 441.

11 De Bello Goth. Ill, 38. P. 442: "Η πρώτη μεν θρακών των παραλίων εστί, του δε Βυζαντίου διέχει όδόν ημερών δυοκαίδεκα.

12 Между прочим, моя книга «Первые славянские монархии». С. 8–9.

13 Известия. Т. X. С. 558.

14 Обзор источников и литературы в моей статье: О вновь открытых мозаиках в церкви св. Димитрия в Солу ни//Известия. XIV.

15 Acta SS. Т. LII. Octobris IV. Р. 50–209.

16 Tafel. De Thessalonica eiusque agro. Berolini, 1839.

17 Tougard. De I'histoire profane dans les actes grecs des Bollandistes. Paris, 1874. 26    2382

18 Gelzer. Die Genesis der byzantinischen Themenverfassung. Leipzig, 1899.

19 Стано}евип.  Византща  и Срби.  Кн.  прва,   1903;  Кн.  друга,   1906; Niederle. Slovanscke starozitnosti. II. Svaz. I. Praha, 1906.

20 Schonfelder. Die Kirchengeschichte des Johannes von Ephesus. Munchen, 1862.

21 Есть немецкий перевод Иоанна Ефесского, принадлежащий Schonfelder, и английский: Smith. The third Parth of the Ecclesiastical History of John Bishop of Ephesus. Oxford, 1860.

22 Dindorfius. Historici grasci minores. II: Menandri fragm. 47. P. 98: Κατά δέ·τό τέταρτον έτος Τιβερίου Κωνσταντίνου Καίσαρος βασιλείας εν τη θράκτι ξυνενέχ&η το Σκλαβηνόν Ε&νος μέχρι που χιλιάδων εκατόν θράκην και αλλά πολλά ληΐσασ9αι.

23 Chronique de Jean eveque de Nikiou. Texte ethiopien trad. Par Zotenberg. Paris, 1883 (первоначально в «Notices et Extraits». Vol. XXIV).

24 Chronique de Michel le Syrien, patriarche Jacobite d'Antioche (1166–1199). Par. Chabot. T. I. Paris, 1899; сравн. места у Нидерле. II. 1. С. 204–205.

25 Chronique de Jean. P. 430: «On rapporte, au sujet de l'empire remain, que les rois de ce temps, avec des barbares, des peuples etrangers et des Illyriens, ravageaient les villes des chretiens et emmenaient les habitants captifs. Seule la ville de Thessalonique fut epargnee, car ses murs etaient solides et, grace a la protection de Dieu, les peuples etrangers ne reussirent pas a s'en emparer; mais toute la province fut depeuplee».