Novit charitas Christi, quando templum sancti principis apostolorum Petri ingredimur, et sancti pictam imaginem contemplamur, compunctione percellimur, et instar imbris pluente coelo lacrymae nostrae funduntur. Christus visum caecis restituit; tu eos qui recte videbant excaecasti […] Et dicis nos lapides et parietes ac tabellas adorare. Non ita est, ut dicis, imperator, sed ut memoria nostra excitetur, et ut stolida et imperita crassaque mens nostra erigatur, et in altum provehatur per eos quorum haec nomina, et quorum appellationes, et quorum hae sunt imagines, et non tanquam deos, ut tu inquis, absit, non enim spem in illis habemus […] a puerulis parvis illuderis. Obito scholas eorum qui elementis imbuuntur, et dic: Ego sum eversor et persecutor imaginum, et confestim tabellas suas in caput tuum projicient, quodque a sapientibus minime doceri potuisti, ab insipientibus edocebere […] Voluimus et nos, utpote qui facultatem et potestatem atque auctoritatem a sancto Petro principe apostolorum habemus, tibi poenam irrogare; sed quoniam in teipsum exsecrationem ingessisti, tibi habeto illam cum consiliariis tuis, quos complecteris […] At enim eos perterrefacis, aisque: Romam mittam, et imaginem sancti Petri confringam; sed et Gregorium illinc pontificem vinctum adduci curabo, sicut Martinum Constantinus…
Знает любовь Христова, что когда мы входим в храм святого князя апостолов Петра и созерцаем нарисованное его изображение, то поражает нас сокрушение, и подобно тому, как небо источает дождь, льются наши слезы. Христос возвращал зрение слепым, а ты [Император] тех, которые видели правильно, ослепил […] Ты говоришь, что мы поклоняемся камням, и стенам, и доскам. Но это не так, как ты говоришь, о, император, но [с их помощью] мы хотим пробудить память нашу, чтобы немощный, и неопытный, и грубый разум наш восстал и вознесся ввысь с помощью тех, которых сии суть имена, и сии звания, и которых сии суть изображения. Но [почитаем их] не как богов, как ты говоришь, да не будет того, ибо не в них полагаем надежду нашу […] И малые дети над тобой потешаются. Войди в школы их, где их обучают алфавиту, и скажи: «Я ниспровергатель и преследователь изображений», – и они тотчас запустят таблицами своими в твою голову, чтобы ты тому, чему не смог научиться у премудрых, научился бы у неразумных […]. Хотели и мы, имеющие власть, и могущество, и авторитет от святого Петра, князя апостолов, наложить на тебя кару, но поскольку ты сам навел на себя проклятие, то имей с советниками твоими то, что получил […]. Ты нас запугиваешь и говоришь: пошлю в Рим и прикажу сокрушить изображение св. Петра, а Григория этого понтифика повелю связанного привести, как Константин [византийский император Константин III] Мартина [Папу Мартина I]…
Фрагмент послания «Accepimus vestri»
Accepimus vestri a Deo conservati imperii atque in Christo fraternitatis litteras per Rufinum legatum vestrum delatas; meque prorsus vitae meae taeduit, quod sententiam non mutaris, sed in eisdem malis perseveres, nec ea quae Christi sunt sapias, ut sanctos ac celebres miraculorum effectores Patres nostros ac doctores secteris et imiteris. Neque vero simpliciter doctores peregrinos profero, sed eos tantum qui ex urbe ac regione tua prodierunt. Num sapientiores sunt Gregorio miraculorum effectore, Gregorio Nysseno, Gregorio theologo, Basilio Cappadociae, et Joanne Chrysostomo? ne infinita millia sanctorum illis similium ac Deo plenorum Patrum doctorumque nostrorum commemorem. Sed obsecutus es pervicaci animo tuo ac domesticis perturbationibus, et scripsisti: «Imperator sum et sacerdos»…
Et ecce tibi palatii et ecclesiarum scribo discrimen, imperatorum et pontificum. […] Nam quemadmodum pontifex introspiciendi in palatium potestatem non habet, ac dignitates regias deferendi, sic neque imperator in ecclesias introspiciendi, et electiones in clero peragendi, neque consecrandi, vel symbola sanctorum sacramentorum administrandi, sed neque participandi absque opera sacerdotis; sed unusquisque nostrum