August, de serm. domini in monte: de sermone Domini in monte secundum Matthaeum libri duo (PL 34, 1229 ff)
August, de unico bapt.: de unico bap* tismo contra Petilianum, ad Constan-tinum, liber unus (PL 43, 595 ff)
August, de un. eccl.: de unitate ecclesiae
August, de urb. excid.: de urbis excidio
(PL 40, 714 ff) August, ord.: de ordine (PL 32, 977 ff) August, util. ieiun.: de utilitate ieiunii
(PL 40,707 ff) August, de util. cred.: de utilitate ere-
dendi (PL 42, 65 ff) August, de vera rel.: de vera religione
liber unus (PL 34, 121 ff) August, c. litt. Pet.: Contra litteras Peti-
liani Donatistae Cirtensis episcopi
libri tres (PL 43. 245 ff) August, de baptism.: de baptismo contra Donatistas libri septem (PL 43, 107
ff)
August, en. in ps.: Enarrationes in psal-
mos (PL 36 f) August, corr. et grat.: de correptione et
gratia (PL 44, 915 ff) August, in ev. Joh.: In Johannis evange-
lium tractatus 124 (PL 35, 1379 ff) August. Gen. ad litt.: de Genesi ad lit-
teram (PL 34, 219 ff) August, ep.: Briefe (PL 33) August, serm.: Sermones (PL 38 f) August, de bono coniug.: de bono coni-
ugali (PL 40, 373 ff) August, de catech. rudibus: de catechi-
zandis rudibus (PL 40, 309 ff) August, de gestis Pelagii: de gestis Pe-
lagii, ad Aurelium episcopum, liber
unus (PL 44,319) August, de mor. eccl. et de mor. manic h.: de moribus ecclesiae cat hoi i-
cae et de moribus Manichaeorum
libri duo (PL 32, 1309 ff) August, de nat. et grat.: de natura et
535
gratia, ad Timasium et Jacobum, contra Pelagium, liber unus (PL 44, 247 ff)
August, de lib. arb.: de libero arbitrio
libri tres (PL 32, 1221) August, de trin.: de trinitate libri quin-
decim (PL 42, 819 ff) August, op. imperf.: opus imperfectum
contra Juiianum (PL 45, 1049 ff) August, retract.: Retractationes (PL 32,
583 ff)
August, solil.: Soliloquia (PL 32,869 ff) Aurel. Vict. Caes.: Aurelius Victor, De
Caesaribus Aurel. Vict. Epit: Epitome Avit. Vienn. ep.: Avitus von Vienne,
Briefe Barn.: Barnabasbrief Basil, ep.: Basilius von Casarea, Briefe
(PG32, 29 Iff) Basil. Hex.: Homiliae 9 in Hexaemeron
(PG 29, 3 ff) Basil, horn.: Homilien Bib!.: Biblica, 1920 ff BKV: Bibliothek der Kirchenvater, hg.
v. O. Bardenhewer, Th. Schermann,
C. Weymann, 1911 ff Bonif. I. ep.: Papst Bonifatius I., Briefe
ByZ: Byzantinische Zeitschrift, 1892
ff
Byzlav: Byzantinoslavica
Cass, var.: Flavius Magnus Aurelius
Cassiodorus, Variae Cass. Dio: Cassius Dio Catal. Felic: Catalogue Felicianus,
aitester Teil des Liber Pont. (s. d.),
fufit auf dem Catalogus Liberianus Catal. Liberianus MG hist. Auct. ant.:
Monumenta Germaniae Historica,
Auctores antiquissimi CHR: The Catholic historical Review,
1915 ff
1., 2. Chron.: Chronikbiicher Chrysost: Johannes Chrysostomos Chrysost. horn.: Homilien Chrysost. ep.: Briefe Chrysost. sac: de sacerdotio Chrysost. de stat: Homiliae 21 de sta-tuis
Chrysost. adv. Jud.: 8 Homilien Gecjen die Juden
Chrysost. de S. Babyla с Jul. et с
gent.: de S. Babyla contra Iulianum et gentiles Cic. de divin.: Cicero, de divinationc
Cic. de orat: de oratore Cic. nat. deor.: de natura deorum Cic. Cat.: Cato maior de senectute CIL: Софив Inscriptionum Larinarum, hg. v. d. Berliner Akademie der Wissenschaften, 1863 ff 1. Clem.: 1. Clemensbrief Clem. Al. protr.: Clemens von Alexandrien, Logos protreptikos Clem. Al. paed.: Paidagogos Clem. Al. Quis dives salv.: Quis dives
salvetur (Horn, ber Mk. 10, 17 ff) Clem. Al. strom.: Stromateis Cod. Just.: Codex Justinianus Cod. Theod.: Codex Theodosianus Coelestin I. ep.: Papst Coelestin I., Brie-fe
Coll. Avell.: Collectio Avellana
Coll. Casin.: Collectio Casinensis
Соф. Jur. Civ.: Софив iuris civilis
CSEL: Софив scriptorum ecclesiastico-rum latinorum, hg. v. d. Wiener Akademie der Wissenschaften, 1866 ff
Cypr. ad. Donat.: Cyprianus von Kar-thago, ad Donatum
Cypr. bono pat.: de bono patientiae
Cypr. de unit.: de cathoiicac ecclesiae unitate
Cypr. ep.: Briefe
Cypr. laps.: de lapsis
Cyrill. Hieros. catech.: Cyrill von Jerusalem, 24 Katechesen
DAM: Deutsches Archiv fur die Erfor-schung des Mittelalters
Dam. ep.: Papst Damasus I., Briefe
Decret. Gelas.: Papst Gelasius I., De-kretalen
Did.: Didache
Didasc: Didascalia
Dio.: Dio Cassius
Diodorus: Diodor von Tarsus
Diog.: Diognetbrief
DOP: Dumbarton Oaks Papers, ed. Harvard University, 1941 ff
DZGw: Deutsche Zeitschrift fur Ge-schichtswissenschaft, 1889 ff; ab 1898: HV
Ennod.: Magnus Felix Ennodius, Bi-
schof von Pavia Ennod. Li bell.: Libellus adversus eos,
536
qui contra synodum scribere prae-
sumpserunt Ennod. paneg. Theed.: Panegyricus auf
Konig Theoderich (nach seinern Ein-
greifen zugunsten von Papst Sym-
machus) Ephes.: Epheserbrief Ephram, Carmina Nisibena: Ephram der
Syrer, 77 Ueder (8, 22, 23. 24 fehlen) Ephram. hym. de fide: 87 Hymnen uber
den Glauben Ephr. hymn. c. haer.: Hymni (Sermones)
contra haereses Epiphan. de rnensur.: Epiphanius von
Salamis, de mensuris et ponderibus Epiphan. haer.: Haereses (auch als Pa-
narion zitiert) Epit. Caes.: s. Aurel. Victor Epitome: s. Aurel. Victor Euagr. h.e.: Euagrius Scholasticus, Kirchengeschichte Eumen. pan.: Eumenius, Panegyrici La-